Ontdek of je in de gevarenzone zit van burn-out
Direct Toegang
X
Ontdek of je in de gevarenzone zit van burn-out
50% Complete
Ontdek GRATIS of je in de gevarenzone zit van burn-out met deze 3 delige videoserie en krijg daardoor DIRECT meer kans op balans in je leven.

Page content

Wat is een burnout?

Wat is een burnout?

Wat is een burn-out?

Afgebrand, uitgeblust of emotioneel uitgeput. Allemaal termen die gebruikt worden voor dé beroepsziekte van deze tijd: burn-out. Een burn-out hebben, betekent dat je er doorheen zit. Dat geldt zowel in emotioneel als lichamelijk opzicht.

Burn-out is een term die in de jaren ’70 ontstond. In de meest gebruikte definitie van burn-out worden in ieder geval de volgende kenmerken van een burn-out genoemd:

  • Emotionele uitputting: een gevoel van extreme vermoeidheid (de reserves zijn op en de batterij kan niet meer worden opgeladen)
  • Depersonalisatie: vervreemding ten opzichte van anderen (een negatieve, cynische, afstandelijke en kille houding hebben tegenover collega’s en werk)
  • Gevoelens van afnemende bekwaamheid: het gevoel dat je minder goed presteert dan in het verleden het geval was en de neiging jezelf negatief te beoordelen

Uit resultaten van het ‘Permanent Onderzoek Leefsituatie’ van het wat is een burnoutCentraal Bureau voor de Statistiek (CBS) blijkt dat één op de tien werkenden de afgelopen jaren burn-out klachten heeft gehad. Uitgaande van een werkzame beroepsbevolking van 7 miljoen gaat het om 700.000 mensen die kampen met burn-out verschijnselen. Opvallend is dat het percentage mannen met burn-out klachten even hoog is als het percentage onder vrouwen.

Wat kunnen de oorzaken zijn?

Burn-out wordt als begrip vaak aan het werk gerelateerd en kan bijvoorbeeld ontstaan na langdurige blootstelling aan werken onder grote tijdsdruk. Dit kan verwarrend zijn voor anderen. Je kunt met een burn-out namelijk helemaal uitgeput zijn op het werk maar in je vrije tijd nog wel gewoon dingen aanpakken.

In Nederland is er een internationaal gehanteerd werkstress-model ontwikkeld.

Het model veronderstelt dat verschillende processen invloed hebben op het krijgen van een burn-out. Hulpbronnen, zoals autonomie, het gevoel van controle en steun van collega’s, beschermen volgens dit model tegen burn-out, terwijl taakeisen, zoals werktempo, tijdsdruk en emotionele belasting, het risico op burn-out vergroten. Als de hulpbronnen voldoende bescherming bieden tegen de taakeisen, loop je als  werknemer minder risico op burn-out. Maar als de taakeisen langdurig groter zijn dan de hulpbronnen, ligt een burn-out op de loer.

Maar zo makkelijk is het niet. Want iedereen is anders en hoe stressvol jij een werksituatie ervaart hangt ook af van verschillende factoren. Er bestaat dan ook geen ‘stressthermometer’ waarmee exact is vast te stellen hoeveel stress je ervaart. Deze, moeilijk te meten, onderdelen  kunnen strubbelingen in de privésfeer zijn, jouw persoonlijke karaktereigenschappen die de werksituatie negatief beïnvloeden en ook jouw erfelijkheid kan een rol spelen bij sommige geestelijke gezondheidsklachten.

De driehoek; motivatie, eisen en beloning

Motivatie, de capaciteit om met de eisen die aan een baan worden gesteld om te gaan, en de beloning die je als werknemer ontvangt, zijn belangrijke factoren. Onder beloning verstaan we  niet alleen het salaris, maar ook waardering en de ontwikkelingsmogelijkheden. Een ongunstige verhouding tussen de geleverde inspanning, de ontvangen beloning en de persoonlijke capaciteiten, bepaalt de mate van ervaren stress.

Belangrijkste veroorzakers van een burn-out zijn onder andere:

  • hoge werkdruk
  • arbeidsconflicten
  • grote emotionele belasting
  • werktijden
  • ingrijpende gebeurtenissen op het werk
  • werk en privé moeilijk kunnen combineren
  • onzekerheid over de toekomst

Kan je nog ontspannen na een stressreactie?

Stress is een reactie van je lichaam op een bedreigende situatie. Zodra er sprake is van een stressvolle situatie zorgt je brein voor de ‘vecht- of vluchtreactie’, die jouw lichaam klaarstoomt voor actie. Hierdoor spannen je spieren zich aan en gaat je bloeddruk en hartslag omhoog. Er wordt meer cortisol geproduceerd, het centrale stresshormoon als het gaat om de aanpassing aan stress, bijvoorbeeld werkstress. Dit klinkt in eerste instantie niet verkeerd, maar stress kan een schadelijk effect op je lichaam hebben als het te lang aanhoudt. Is het cortisolniveau namelijk chronisch verhoogd, dan kan dit leiden tot een disbalans in het stressregelsysteem van onze hersenen. Blijft het cortisolniveau verhoogd en draait ons stressregelsysteem constant overuren, dan worden onze hier hersenen de dupe van. Vooral de hippocampus, de structuur in onze hersenen die verantwoordelijk is voor het geheugen lijdt hier het meest onder. Na een periode van langdurige stress kunnen er zelfs nog voor langere tijd veranderingen in de hersenen kunnen bestaan. Het centrale regelsysteem is nog niet naar zijn rusttoestand teruggekeerd en verkeert als het ware in een ‘aangeslagen’ toestand.Verschil overspannen en burn-out

Terwijl er veel overlap is tussen overspannen zijn en burn-out zijn het toch twee verschillende dingen. Overspannenheid is eigenlijk een voorstadium van de burn-out. De energie in je lichaam begint op te raken. De hoge cortisolwaarden beginnen zijn tol te eisen. Je dagelijkse belastbaarheid neemt af en je krijgt moeite om al je activiteiten naar tevredenheid uit te voeren. De lichamelijke klachten nemen toe. Allerlei overspannen symptomen kunnen nu de kop opsteken. De overspannenheid gaat gepaard met veel stressklachten, zoals huilbuien, een gevoel van opgejaagdheid, niet goed kunnen slapen, nek- en hoofdpijn. Maar de energie is nog niet op: uitputting is niet de klacht die op de voorgrond staat. Dat zijn veel meer labiliteit en opgejaagdheid.

Voordat je overspannen raakt, zijn er allerlei tekenen dat je helemaal niet lekker in je vel zit. Hierbij een overzicht van deze kenmerken:

 1. Snel geprikkeld zijn

Je bent supergespannen en vertoont allerlei zenuwtrekjes. Bijvoorbeeld nerveus trillen met je been, tikken met je voet of trommelen met je vingertoppen. Ook een kort lontje hebben en zonder reden boos of geïrriteerd uitvallen is niet ongebruikelijk.

2. Slaapproblemen

De spanning zorgt dat je slecht slaapt. Want, noch geestelijk noch lichamelijk neem je afstand en dat wreekt zich. Je ligt ’s nachts te draaien en te woelen. De slaap komt niet of is onrustig. Ook hier speelt de disbalans in cortisol weer een belangrijke rol want cortisol vertoont een sterk dag-nachtritme, gekoppeld aan de biologische klok. De cortisolproductie is het laagst kort na het begin van de slaap. De productie neemt vanaf ongeveer 4 uur ’s nachts sterk toe en bereikt een piek rond het ontwaken. Ze daalt daarna gestaag in de loop van de dag. Is de cortisolproductie gestoord, dan kan het zijn dat er nog te veel cortisol rond slaaptijd door jouw lichaam giert en dat houdt je wakker. Gevolg? Je bent ’s ochtends niet uitgerust en voelt je daardoor de hele dag vermoeid.

3. Fysieke klachten

De aanhoudende spanning zorgt dat je nek- en schouderspieren steeds gespannen zijn. Daardoor kun je regelmatig kampen met hoofdpijn en klagen over spierpijn. Ook duizeligheid, maagklachten, hartkloppingen en een hoge bloeddruk zijn kenmerken van overspannen zijn.

4. Overmatig piekeren

Je loopt continu te malen. Over van alles en nog wat. Dat doe je niet alleen overdag, maar ook ’s nachts. Je slaapt daardoor moeilijk in en het is lastig om goed door te slapen. Gevolg is dat je je onder andere ontzettend moe voelt.

5. Gebrek aan energie

Je hebt veel minder energie dan gebruikelijk is. Dat is niet vreemd. Want, je slaapt slecht. Mogelijk eet je ook onregelmatig en ongezond. Dat alles heeft zo z’n weerslag op je energieniveau. Die is nihil. Daardoor voel je je ontzettend oververmoeid en lusteloos. Je hebt nergens zin in. Je voelt je uitgeblust en opgebrand.

6. Geen zin in sociaal contact

Een van de kenmerken van overspannen zijn is dat weinig dingen je nog boeien. Zo heb je totaal geen zin om anderen te zien en te spreken. Dat is je eenvoudigweg te veel.

7. Problemen met concentreren

Een slechte concentratie is eveneens een van de kenmerken van overspannen zijn. Veroorzaakt doordat je slecht slaapt, gebrek aan energie hebt en je je steeds moe voelt. Hierdoor kun je erg chaotisch en rusteloos worden. Je concentreren op je werk, in het verkeer, thuis en dergelijke kost je enorm veel moeite.

Hoe herken je de symptomen van een burn-out?

Als je de symptomen van overspannenheid negeert en nog langer over jouw grenzen heen gaat, kun je in een burn-out terecht komen. De accu is leeg. Je bent helemaal op en wil niet meer. Je ziet de zin van het werk niet meer, wordt al misselijk als je  in de omgeving van het werk komt. Er is een sterke lichamelijke reactie van walging of angst op typerende kenmerken van het werk. Ondanks de lange aanloop naar een burn-out komt deze toch vaak onverwacht en van de ene op andere dag kan je niets meer. Soms is het zelfs zo extreem dat mensen ineens zo verward zijn dat ze niet meer zelf thuis kunnen komen of zelfs letterlijk instorten.

Vaak zorgen één of meerdere van de volgende burn-out symptomen ervoor dat goed functioneren niet meer mogelijk is.

  • Angst- en paniekklachten
  • Extreem gevoel van uitputting
  • Extreem gevoelig voor prikkels
  • Depressie

Burn-out kan gemakkelijk verward worden met aandoeningen als: depressie, algemene lusteloosheid, stress of chronische vermoeidheid. Dit komt onder andere omdat de symptomen van een burn-out heel aspecifiek en verschillend kunnen zijn. De symptomen van burn-out tonen gelijkenissen met die van een depressieve stoornis, zoals sombere stemming, verhoogde emotionaliteit, desinteresse, concentratieverlies en verhoogde sensitiviteit, hoewel de werkgerelateerde context en de uitputtingsklachten centraal staan, eerder dan de depressieve stemming. Een burn-out toont daarnaast ook kenmerken van het chronische vermoeidheidssyndroom, met name de uitgesproken vermoeidheid en verminderde inspanningstolerantie.

wat is een burnoutNaast ernstige vermoeidheid heeft een burn-out ook andere symptomen: je opgejaagd voelen, verslechterde concentratie, verminderde zin in seks en slecht slapen. Als je daarnaast ook nog weinig zin hebt om naar je werk te gaan, een slechter geheugen hebt en continu moe bent dan is de kans groot dat je opgebrand bent en last hebt van een burn-out.

Dan is er reden genoeg om professionele hulp in te schakelen.

Ga in eerste instantie langs je huisarts en vraag een doorverwijzing naar een deskundige psycholoog, therapeut of coach.

Uiteindelijk zal die je helpen bij het maken van betere keuzes voor jezelf. De balans kan absoluut weer terugkeren in je leven, maar het is de bedoeling dat je ‘ beter’ wordt dan ‘ de oude’

Je gedachten delen is één van de manieren om je spanning kwijt te raken. Voel je vrij om hieronder een reactie achter te laten. Zo kunnen andere lezers leren van jouw ervaringen. Of deel deze blog via de bovenstaande social mediaknoppen.

Comment Section

17 reacties op “Wat is een burnout?


Door Wim op 6 februari 2017

Zeer herkenbaar


Door Albert Sonnevelt Team op 6 februari 2017

Beste Wim, dank voor je reactie. Het gaat me aan mijn hart dat zoveel mensen worstelen met stress en de gevolgen daarvan. Hartelijke groeten, Albert Sonnevelt


Door Maria op 6 februari 2017

Bij mij is het een probleem om m’n gedachten te delen omdat mijn partner oververmoeid is door mijn reacties op alles (prikkelbaar)


Door Nanzz op 6 februari 2017

Dit had ik ook, mijn korte lontje betekende bijna het einde van mijn huwelijk. Ik heb mijn baan opgegeven (harde keuze). Ik kon niet aarden onder de nieuwe teamleider, die mijn autonomie niet ondersteunde. Ik ben als zzp begonnen.


Door Albert Sonnevelt Team op 6 februari 2017

Beste Nanzz, dank voor jouw reactie op mijn artikel over “Wat is een burn-out”. Dapper dat je ook een duidelijke keuze hebt gemaakt. Veel succes! Warme groeten, Albert Sonnevelt


Door Albert Sonnevelt Team op 6 februari 2017

Beste Maria, dank voor het delen van jouw ervaring. Veel succes! Hartelijke groet, Albert


Door Christine op 6 februari 2017

Albert,ik heb nu al vijf maanden een burnout gesteund door een coach,gezin met vier kids en een veeleisende job met veel verantwoordelijkheid.Begin van burnout leek ik alle goede raad op te pakken en wat tot rust te komen.Slaapstoornissen en veel angst en paniek zijn erbij gekomen.Slaapmiddelen houden me nog wat recht.En toch moet ik van de werkgever over een week een start op werk maken.
Is het mogelijk dat angst,…toenemen in het proces,wil dat iets betekenen voor mij.Soms wil ik het echt opgeven,zo zwaar voelt die uitputting.


Door Michelle op 6 februari 2017

6 jaar lang in een uitzichtloze werksituatie hebben mij afgebrand, uitgeblust en emotioneel uitgeput. Daarnaast op persoonlijk vlak 2 dierbaren verloren en veel (terechte) medische zorgen gehad over man en 3 kinderen. Ik heb volgehouden maar slaap slecht, heb nekpijnen, maagklachten, ben regelmatig depressief en heb mij sociaal teruggetrokken. Ik ben intensiever gaan sporten in de buitenlucht. Onlangs is mijn werksituatie aangepast en heb ik een veel beter toekomst perspectief. Ik merk wel dat ik nog een lange weg heb te gaan voordat ik weer helemaal mezelf ben.


Door Albert Sonnevelt Team op 6 februari 2017

Beste Michelle, helemaal waar. Er altijd weer liefdevol bijblijven en wanneer het te lastig is om het zelf aan te pakken, dan is het toch verstandig om er professionele hulp bij te vragen. Veel sterkte, Albert


Door Boudewijn Bood op 6 februari 2017

Nu een jaar in het procces om terug te komen uit een burn-out. Heb ik veel gehad aan een haptonoom en een psychosomatisch therapeut. Echter na mijn training als NLP master die al in mijn planning stond heb ik ontdekt dat er en meer dingen zijn die je kan doen om over de Burn-out kan komen. Naast de oplossingen die mij zijn uitgereikt is er een die het belangrijkste is. Zoek naar wat je echt zou willen, wat is je droom. Daarnaast wil ik je ook bedanken voor je mooie blogberichten want daaruit haal ik ook zaken die mij verder helpen.
Het kost tijd om Burn-out te raken, dus ook om er uit te komen.


Door Albert Sonnevelt Team op 6 februari 2017

Beste Boudewijn, dank voor jouw waardevolle aanvulling op mijn blog. Jouw inzicht getuigt van veel levenswijsheid. Blijf het delen met de wereld! Hartelijke groet Albert


Door Kim Bouwman op 6 februari 2017

4 jaar geleden kreeg ik een burnout, nu nog steeds klachten heb het geaccepteerd dat het nooit meer helemaal over gaat maar dingen worden door regelmatige terugvallen wel steeds meer helder voor mezelf bv hoe ik dingen wel of niet wil en niet meer fulltime werken dat IK belangrijk ben en niet m’n werkgever.
Gelukkig veel steun van m’n man en m’n ouders en een klein groepje vrienden en weet je ik vindt het prima zo…ik ben nu de baas over m’n leven!!


Door Albert Sonnevelt Team op 6 februari 2017

Hey Kim, top dat je feedback geeft. Daar hebben de andere lezers zeker iets aan. Hartelijke groet Albert Sonnevelt


Door Corinne op 6 februari 2017

Albert: Ik vraag mij af of het verschil tussen overspannen, burn-out, cvs eigenlijk wel zo belangrijk zijn. Uiteindelijk zijn dat ook maar labels die wij hangen aan een verzameling van symptomen. Is het niet veel belangrijker om naar de (fysieke, emotionele, mentale, spirituele) oorzaken te kijken in plaats van te focussen op de symptomen (die voor iedereen anders kunnen zijn en veel overlap vertonen) en wel label we daar aan hangen?


Door Albert Sonnevelt Team op 6 februari 2017

Beste Corinne, mooi verwoord! Dank voor jouw waardevolle aanvulling. Hartelijke groet, Albert


Door TINEKE op 7 februari 2017

Overspannen, burn- out, cvs…..? n.a.v. de reactie van Corinne toch maar weer eens op mijn eigen wijze gereageerd.
‘Alles’ weer eens op een rijtje? Het gaat helaas al weer een tijdje
minder goed dan ik zou willen. Dagen die vaak zó verschillen!!
Soms gaat het een dag weer wel. Als ik mijn zegeningen tel,
dan heb ik zeker niks te klagen!! Maar er zijn nog steeds veel dagen
dat ik denk: houdt het nooit op? Gedachten, onrust in mijn ‘kop’!
Zoveel tegenstrijdigheden! Tussen TOEKOMST en VERLEDEN
toch steeds weer opnieuw de vraag: HOE is het gegaan…VANDAAG?
WAT heeft mij opnieuw geraakt? Heb ik mensen BLIJ gemaakt?
Heb ik nog iets LEUKS gedaan? Waar kwam het VANDAAG op aan?
GOED geslapen? GOED gegeten? Ben ik misschien weer iets vergeten
wat voor mij belangrijk was? Dikwijls weet ik later pas
wat mijn GEMOEDSRUST heeft verstoord. DAT wat je ZIET, DAT wat je HOORT, DAT wat je VOELT, DAT wat je DACHT, wat anders is dan je VERWACHT…….
en wat vaak VERWARRING brengt i.p.v. dat het VREUGDE schenkt.
DAT bepaalt vaak mijn gedachten. Overdag en in de nachten.
DAT bepaalt ook vaak mijn dromen! Zal er ooit een eind aan komen?
Zoveel GOEDE RAAD ontvangen! Wat kan ik nog meer verlangen?
Ik verlang alleen maar RUST! Mensen hebben mij gekust
en gezegd: het komt wel GOED!! Dat ik meer VERTROUWEN moet,
Minder piekeren en denken en wat EXTRA aandacht schenken
aan de mensen om mij heen. Maar ik ben vaak graag alleen.
Ik kan mij BETER concentreren, het een en ander combineren,
wat nuttig is….en aangenaam. Ik heb ook best weer veel gedaan
wat mij VOLDOENING heeft gegeven. Mijn GEDACHTEN opgeschreven…..
Wat zal ALBERT hiervan zeggen? Ik hoef niet ALLES uit te leggen.
Hij weet vast wat ik bedoel. DAT geeft mij een GOED gevoel.
VANDAAG heb ik dit willen DELEN. Het moet mij niet kunnen schelen,
wat al die anderen hiervan vinden. Ik wilde mij opnieuw verbinden
met mensen met dezelfde klachten, die misschien hetzelfde dachten.
Ik heb tenminste IETS gedaan. Zal het ‘morgen’ BETER gaan?
DAT blijft toch ook steeds weer de vraag. Maar het gaat NU om….
VANDAAG!
VANDAAG is de dag om te LEVEN! Te GENIETEN, ook al is het maar EVEN!
(Van de kleine dingen die HET LEVEN de moeite waard maken)
TINEKE


Door Lotje op 7 februari 2017

Als alleenstaande heb ik bewust voor een part time baan gekozen zodat ik een basisinkomen zou ontvangen en daarnaast met mijn passie kleding, ontwerpen, adviseren. Aan de gang zou kunnen. Iedere keer als ik vol enthousiasme aan mijn passie begon gebeurde er iets buiten mijzelfs om dat me onderuit haalde. Ik krabbelde weer overeind en begon weer ol enthousiasme aan mijn passie. Dit patroon bleef zich maar herhalen tot de energie weer opnieuw te beginnen er niet meer was. Ik besloot me te richten op mijn baan volgde op kosten van de baas een opleiding en volgde in mijn vrije tijd hoorcolleges over de psychologie van Jung met het idee meer inzicht te krijgen.
Op mijn werk werd er een collega aangenomen waar ik een duobaan mee vormde. Zij bleek bevriend te zijn met de vrouw van de leidinggevende. We hebben nooit fatsoenlijk contact gemaakt. Zijn ook nooit aan elkaar voorgesteld. Zij werkte als ik vrij was en andersom. Als ik haar via overdracht iets vroeg te doen of af te maken bleek dat ze haar beklag deed bij de leidinggevende dit hoorde ik van andere collega’s. Ze sloot mij buiten. Nu de laatste paar jaar veel wisseling in de leiding en management gehad en heeft zij alle nieuwkomers naar zich toe weten te trekken waardoor ze alle leuke taken toegewezen kreeg. Mij werd niets gevraagd, ik werd zelfs genegeerd waardoor ik mijn werk niet goed meer kon doen. Als ik voorzichtig en kijkend hoe er gereageerd zou worden, probeerde de situatie bespreekbaar te maken zag ik gezichten betrekken. Uiteindelijk voelde ik van de mensen waar ik dagelijks het meest mee te maken had zo’n vijandigheid uitgaan. Ik stond voortdurend onder hoogspanning kreeg de meest simpele dingen niet goed mee gedaan. Ik ging naar vrijwilligerswerk vulde de tijd met bezigheid die op mijn lijf geschreven is. Haalde daar de energie uit en zag alles weer een beetje positief in totdat ik ook daar geconfronteerd werd met uitsluiting door jaloezie en nijt.
Ik heb vele gesprekken en therapieën gevolgtrekking. Inmiddels durf ik nauwelijks meer in contact te komen met mensen en werk waar je met mensen te maken hebt.

Plaats een reactie


*


Phoenix WebsitePhoenix Website